Press room

Zware crisis in wegenbouw door slabakkende gemeentelijke investeringen

Na verlies van 1.600 jobs gaat jobverlies nog steeds verder

Van december 2010 tot december 2013 zijn in de Vlaamse wegenbouw ongeveer 1.600 arbeidersjobs verloren gegaan. Dat komt neer op een achteruitgang met 18%. Al de conjunctuurindicatoren in de sector staan dik in het rood: niet alleen voor de huidige bedrijvigheid maar ook voor het orderbestand en het bedrag van de nog uit te voeren werken. Deze twee laatste elementen wijzen op weinig beterschap voor de toekomst. Volgens de Vlaamse Confederatie Bouw (VCB) moeten met name de gemeenten opnieuw meer investeren in wegenbouwwerken. Uit een analyse van de VCB is gebleken dat het aantal gemeentelijke aanbestedingen voor wegenwerken dit jaar nauwelijks is toegenomen, ondanks de forse daling met 40% van 2011 tot 2013. 

Van het pre-electorale 2011 tot 2013 is het aantal aanbestedingen van steden en gemeenten in wegenwerken met 34% gedaald: van 874 tot 509. Dat blijkt uit de analyse van de VCB van de gepubliceerde aanbestedingsberichten. Uit de analyse van de berichten die tot en met eind november werden gepubliceerd, zou er dit jaar een lichte verbetering zijn van minstens 3%. Met de aanbestedingsberichten die nog deze maand zullen verschijnen, zou de stijging in het beste geval kunnen oplopen tot 12%.  

Dat is onvoldoende om de forse daling van de voorbije twee jaar te compenseren. Bovendien geeft het aantal aanbestedingen geen volledig zicht op het aanbestedingsvolume, temeer daar de conjunctuuranalyses van de Nationale Bank aantonen dat de aanbestedingen vaker kleinere werken betreffen dan voorheen. 

De conjunctuuranalyses van de Nationale Bank wijzen bovendien voor de sector van de burgerlijke bouwkunde en de wegenwerken op een dalende trend over gans de lijn. Niet alleen ligt de huidige bedrijvigheid veel lager dan in 2011 en ligt het aantal afgesloten contracten lager maar bovendien zijn er minder kansen om zich in te schrijven op aanbestedingen en prijsoffertes en wordt het orderbestand almaar negatiever beoordeeld. 

De lege orderboeken zijn het gevolg van de aanhoudende afname van het aantal gemeentelijke aanbestedingen in de wegenbouw. De lichte heropleving in 2014 is te beperkt om de opgebouwde achterstand in te halen. Indien slechts gedurende een jaar een daling van de aanbestedingen had plaatsgevonden, zouden wegenwerkers dit kunnen compenseren doordat ze nog extra werk hebben uit de vorige jaren. Maar omdat er een dalende trend is sinds 2011, hebben wegenbouwers geen reserve meer in hun orderboekjes. Op die manier geraken die helemaal leeg. 

De VCB dringt er bij de overheden op aan deze situatie te keren. Zoniet zal het jobverlies in de sector onverminderd voortgaan. Concreet dringt de VCB aan op de volgende maatregelen: 

  • De 320 miljoen euro die de Vlaamse regering jaarlijks reserveert voor rioleringswerken (ook gemeentelijke), moeten effectief vastgelegd geraken. Vergunnings- en onteigeningsprocedures bemoeilijken dit vaak. Maar de Vlaamse overheid is nu niet alleen bevoegd voor het vergunningen- maar door de zesde staatshervorming ook voor het onteigeningsbeleid. Dit moet ervoor zorgen dat de investeringsbedragen die gebudgetteerd zijn, maximaal worden vastgelegd. 
  • Het gemeentelijk investeringsfonds dat de nieuwe Vlaamse regering vanaf dit jaar wil instellen, moet voldoende ruim zijn. Dit fonds biedt als voordeel dat gemeenten deze middelen uitsluitend voor investeringen kunnen gebruiken. De Vlaamse overheid moet er met name voor zorgen dat bij de rioleringswerken die zij samen met de gemeenten uitvoeren, niet worden geblokkeerd omdat de gemeente stil zit en niet mee wil investeren.
  • Jaarlijks komen er ongeveer honderd miljoen euro bij in het FFEU (Financieringsfonds voor Eenmalige Investeringsuitgaven) vanuit onbenutte begrotingsmiddelen uit de begroting van het jaar voordien. De Vlaamse regering moet ze maximaal aanwenden voor de uitvoering van wegenwerken.
  • Op iets langere termijn – vanaf 2016 – moet de Vlaamse overheid de inkomsten uit het rekeningrijden voor vrachtwagens aanwenden voor de verbetering van de wegeninfrastructuur, zoals trouwens ook Voka bepleit.

Raadpleeg hieronder (pdf) het cijfermateriaal rond de evolutie van aanbestedingen en jobs in de wegenbouw.