Press room

Betaalbaar wonen vergt aangepast beleid

Zijn er binnen tien jaar veel minder huiseigenaars? 

Volgens een recente studie van ING wordt nieuwbouw onbetaalbaar door de stijgende bouwgrondprijzen en de strengere energienormen. Veel gezinnen zouden daardoor niet meer de middelen hebben om eigenaar te worden van hun eigen woning. De vastgoedsector verwacht dat in de volgende tien jaar het aantal huiseigenaars in Vlaanderen zal afnemen van 72 % naar 65 %. Willen we wonen betaalbaar houden, dan zullen er extra investeringen en ondersteuning nodig zijn. 

Ruimtelijk rendement in alle comfort en energie-efficiëntie  

Betaalbaarheid van nieuwe woonprojecten is voor de bouwsector al langer een belangrijke driver. Onder impuls van de markt heeft de Vlaamse bouw heel wat knowhow opgebouwd in compact bouwen. Daarbij slagen we erin alle comfort te blijven aanbieden door bijzonder efficiënt om te gaan met de beschikbare ruimte. Ruimtelijk rendement is de maatschappelijk tendens. De sector werkt volgens dat principe en levert diverse creatieve woonvormen aan. Daar is vraag naar vanwege vergrijzing en gezinsverdunning in onze samenleving. Dat gaat van compacte energie-efficiënte gezinswoningen met steeds vaker gemeenschappelijke delen zoals garages, een tuin tot zelfs leefruimtes. Daarnaast zitten flats in heel Vlaanderen in de lift. Daarbij wordt eveneens ingezet op gedeelde voorzieningen en groene accenten in de omgeving. Nieuwbouw focust bovendien systematisch op energiezuinigheid en hernieuwbare energie wat de energiefactuur van de bewoners tot een minimum reduceert. 

Aannemers niet duurder 

De laatste jaren steeg de kostprijs van de aannemer (ABEX-index) ongeveer evenveel als de inflatie. Aannemers zelf blijven dus een goede prijs geven voor de uit te voeren werken. Wanneer woningen duurder worden, dan ligt dit vooral aan de sterk gestegen kosten van bouwgronden, het aanbod is immers beperkt. Daarnaast hebben de vereisten in energie en persoonlijk comfort een prijsverhogend effect. 

Vlaanderen heeft globaal een verouderd woningenpatrimonium. Dat brengt uitdagingen met zich mee op het vlak van energie-efficiëntie en vaak op het vlak van de structurele indeling van de woning die niet meer beantwoordt aan de hedendaagse verwachtingen. 

Daardoor kan de vereiste renovatiekost te hoog liggen of zijn er technische beperkingen aan verbonden waardoor sloop en vervangende nieuwbouw zowel financieel als in wooncomfort aangewezen is.

prijsevolutiegrondaannemer.jpg

Opwaardering van kernen

Het bestaande woonaanbod is niet meer aangepast aan de huidige noden: energieverslindend, slechte locatie, structurele gebreken en een slechte indeling. Willen we wonen betaalbaar houden en tegelijk ook de klimaatdoelstellingen realiseren dan moeten we bijkomend investeren in onze kernen. Onze kernen hebben een transitie nodig op vlak van energie, mobiliteit, verdichting en openbaar groen.

Ondersteuning gezinnen

De afschaffing van de woonbonus zal de betaalbaarheidsproblemen van nieuwbouw nog verder vergroten. De woonbonus was een belangrijke ondersteuning voor nieuwbouw en zorgde ervoor dat gezinnen die een eigen woning bouwen toch nog middelen hebben om te investeren in, onder andere, energiezuinigheid. Wie een bestaande woning koopt, krijgt vanaf 1 januari een korting op de registratierechten. Voor degenen die een eigen woning bouwen is dit niet van toepassing omdat je op nieuwbouw BTW betaalt en geen registratierechten.

De Vlaamse regering moet deze vorm van discriminatie dringend wegwerken en een bijkomende ondersteuning geven aan nieuwbouw. We moeten vermijden dat mensen enkel ondersteund worden bij de loutere aankoop van een woning en geen ondersteuning krijgen wanneer zij bijdragen aan de kwaliteit en de energiezuinigheid van het woningpatrimonium. We zien vandaag al dat de loutere verwerving steeds belangrijker wordt in de vastgoedmarkt: in 2000 werd nog 28% van alle hypothecaire kredieten gebruikt voor bouw, in 2018 was dit slechts 23%. Deze ondersteuning zal bovendien ook nodig zijn om de bouwshift en de klimaatdoelstellingen van de Vlaamse regering te realiseren.